Erfgoedtaal doorgeven – voor wie doe je dat eigenlijk?

Op het Drongo-festival in Nijmegen met plezier geluisterd naar Sabine Little, die zich bij de Universiteit van Sheffield (V.K.) o.a. bezig houdt met erfgoedtaal, ‘heritage language’.

Zij onderzoekt hoe meertaligheid in het gezin wordt aangepakt, en vooral wat daarvan de invloed is op emotie en welbevinden van de individuele gezinsleden.

Stof tot nadenken! Waar het referentiekader van veel deskundigen en betrokkenen vooral wordt gevormd door …

  1. de voordelen voor het kind van de meertalige situatie;
  2. de trots die het kind voelt op zijn meertaligheid, ondanks dat zijn kennis van de verschillende talen sterk verschilt tussen die talen, en;
  3. de door ouders gekozen of vanzelf ontstane ‘strategie’ voor meertaligheid, bv ‘een-ouder-een-taal’, ‘onder het avondeten praten we Frans’, etc., 

… stelt Little voor om ook te kijken naar het emotionele en socio-emotionele welbevinden van elk gezinslid.  Met haar onderzoek ondersteunt zij wetenschappelijk wat ik al lang om mij heen zie. Daar bestaat veel meer nuance. Er komen in gezinnen veel verschillende situaties voor, bijvoorbeeld:

Een paar valkuiltjes in #meertalig opvoeden
  • Een ouder voelt zich afgewezen als een kind diens taal afwijst.
  • Een kind gaat een taal haten omdat ouders zich als leraar gedragen en niet als ouder.
  • Ouders krijgen ruzie over welke taal gebruikt wordt als men bij elkaar is. Dit kan versterkt worden als een van de ouders de moedertaal van de andere ouder niet kent, maar deze toch in het gezin gebruikt wordt om die aan de kinderen mee te geven. Verdenkingen zoals “jullie zitten zeker over mij te praten” komen voor.
  • Een ouder accepteert niet dat het kind in een andere taal terug praat.
  • Van grootouders móet het kleinkind hun taal kunnen spreken, ook al wordt die in het gezin eigenlijk weinig gebruikt.

Little vindt het heel belangrijk wat de kinderen er zélf van vinden. Zo laat zij kinderen in een tekening van zichzelf inkleuren welke talen zij spreken en hoe belangrijk zij dit vinden.

Geniaal is Little’s pleidooi voor het opnemen van een vraag over meertalig opvoeden op het formulier dat aanstaande ouders in Wales invullen bij hun voorbereiding op de komst van hun kindje. Hiermee worden de ouders aangespoord om even stil te staan bij meertaligheid in hun eigen specifieke situatie.

Meer lezen? Klik hier voor een artikel van Little.

Bron van de afbeelding: Sabine Little’s Twitter-pagina