Na een schrijfpauze ben ik weer terug, met waarnemingen en nieuwe schrijfsels over de (taal)ontwikkeling van meertalige kinderen.
Deze tekst wijd ik aan een geweldige verhalenvertelster die ik op Curaçao heb ontmoet.
Ik was uitgenodigd op Curaçao om een paar lezingen te geven over meertaligheid en over taalontwikkelingsstoornissen (TOS) bij meertalige kinderen. Om dit voor mij nieuwe eiland een beetje te leren kennen, bleef ik na mijn werk een paar extra dagen. Op een van deze vrije dagen op Curaçao bezocht ik het museum van slavernij. De mevrouw aan de balie was heel aardig en spraakzaam. Ze vroeg waar ik vandaan kwam en wat me op het eiland en naar het museum bracht en zo ontstond een interessant en lang gesprek. Zo interessant en lang dat toen ik naar binnen wilde gaan, dat niet meer mogelijk was. Het was sluitingstijd. De mevrouw aan de balie, stelde mij voor om volgende dag terug te komen. ‘Kom vroeg, want er is veel te zien!’, zei ze.
We bleven nog even praten en ik vertelde over mijn werk als klinisch linguïst en mijn passie voor taalontwikkeling. We waren met elkaar eens dat het heel belangrijk is dat kinderen, van jongs af aan, een rijk taalaanbod krijgen; met hen praten over wat je ziet en doet, dingen benoemen, voorlezen, verhalen vertellen…
Daarop zei ze: ‘Ik ben een verhalenverteller’.
‘Oh ja?’ reageerde ik ‘Ik zou het leuk vinden om je een keer te horen. Ga jij dat deze week nog ergens doen?’
‘Ja hoor! Ik ga overmorgen op drie scholen verhalen vertellen. Wil je mee?’
‘Ja graag!’ Ik was heel aangenaam verrast met die spontane uitnodiging.
En zo ging ik twee dagen later met mijn nieuwe vriendin mee naar drie scholen, waar ze het verhaal van Anansi de Spin* vertelde.
Op twee scholen vertelde ze het verhaal in het Papiamento, de moedertaal van de meeste kinderen op die scholen. Op een andere school, met kinderen die thuis voornamelijk Nederlands spreken, vertelde ze het verhaal in het Nederlands, met hier en daar een woord in het Papiamento, dat ze voor de kinderen vertaalde en uitlegde.
Wat een belevenis! Het was een genoegen om deze charismatische vrouw te horen en te zien vertellen. Haar fantasie en enthousiasme waren besmettelijk. En, net als ik, zaten de kinderen vol aandacht en zichtbaar plezier naar haar te luisteren. We gingen volledig mee in de avonturen van Anansi en op haar verzoek zongen we in koor mee het riedeltje dat ze ons had leerde: lesa un kuenta, skucha un kuenta, gosa un kuenta. Biba k’un kuenta! Vrij vertaald als: Lees een verhaal, luister naar een verhaal, geniet van een verhaal. Leef met een verhaal!
*Anansi, ook Nanzi of Ananse genoemd, is een Akan-volksverhaalpersonage, meestal afgebeeld als een spin, die bekend staat om zijn wijsheid en vermogen om machtigere tegenstanders te verslaan door zijn gebruik van sluwheid, creativiteit en humor. Verhalen over Anansi waren en zijn een prominent onderdeel van de orale cultuur van de Ashanti, een volk uit Ghana. Deze verhalen werden van de kusten van Afrika via de trans-Atlantische slavenhandel naar het Caribisch gebied meegenomen. De kunst van verhalen vertellen leren mensen van hun ouders, ooms en tantes, die het weer van hun ouders en voorouders hebben.
Ouders, ook zij die zelf niet of niet zo goed kunnen lezen, kunnen door verhalen aan hun kinderen te vertellen op een waardevolle manier bijdragen aan de (taal)ontwikkeling van hun kinderen!
Leerkrachten en andere professionals kunnen inspiratie opdoen onder anderen op: https://www.anansidespin.nl/lesmateriaal/
De reviews van leerkrachten die met dit kleurrijke en met zorg ontwikkelde materiaal hebben gewerkt zijn heel lovend, zoals te lezen is op deze website. Het materiaal is gratis te downloaden.
Bron van de afbeelding boven aan de pagina: https://www.anansidespin.nl/webshop/.
